How do you like my new blogorino?

Les philosophes, comme les sophistes anciens, qui sont les hommes á une conception de la vie, peuvent seuls sauver les peuples torturés par les fanatiques et les idéalists …

Sagði vinur minn Voltaire.

Sem minnir mig á það þegar Régis Boyer kom á Les Boréales, en Régis er stofnandi deildar norrænna fræða í Sorbonne og intellektjual mikill, og sagði eftirfarandi á meðan umræður um hið íslenska töfraraunsæi stóðu yfir : comme mon ami Michel Foucault dit … eins og vinur minn Michel Foucault sagði … ég man reyndar ekki hvað kom á eftir og hvað Michel Foucault hafði sagt sem átti svo skemmtilega við einmitt á þessum tímapunkti umræðana, því á þessu sama augnabliki blindaðist ég í nokkrar mínutur og hugsaði með mér vá Foucault var vinur hans – en ótrúlega töff. Eftir á að hyggja finnst mér þetta hinsvegar vera name-drop af versta tagi …

En að mergi málsins.

Það er staðreynd að heimspeki og heimsspekingar hafa allmargoft bjargað heiminum frá glötun og mannkyninu úr heljargreipum trúarlegra og pólitískra fanatíkusa. Sjáið bara átjándu öldina í Frakklandi og les lumiéres. Frakkar væru ennþá á valdi kaþólskra oftækismanna, að svelta í hel og með krullhærðan konung drottnandi yfir hverjum kima samfélagsins án þess að hafa hundsvit á því hvað hann væri að gera (“Svarti dauði? I don’t know… ég hef bara áhuga á lyklasmíð og hundarækt. Fjármálakreppa? Æji…. Eiginlega bara not interested”) ef að þessir ótrúlegu félagar hefðu ekki tekið sig saman og reddað málunum.

Og svei mér þá ef að það er ekki einmitt eða að minnsta kosti meðal annars skylda jafnvel tilgangur heimspekinnar sem humanities-greinar bara líka. Og svei mér þá ef við höfum ekki hitt naglann bara einmitt á höfuðið með þessu sem á svo sannarlega einnig við um aðrar fræðigreinar sem heyra undir hugvísinda og menningardeild Háskóla Íslands eða Humanities eins og það heitir allsstaðar annarsstaðar og ber með sér sterka vísun í þessa pælingu. Þ.e. að humanities- greinar og fræðimenn þeim tengdum eru til og starfa gagngert fyrir og handa mannkyninu.

Og heimspekingar og heimspekin muna halda áfram að bjarga heiminum. I dag þarf kannski ekki að hræðast oftækisfulla trúarleiðtoga eða jú samt eiginlega því ef við ætlum ennþá að skipta okkur hreint og beint í austur og vestur og afgreiða vandamálið með því að segja að trúarlegt ofstæki sé aðeins staðreynd í austri og þar af leiðandi okkur í vestri algjörlega óviðkomandi erum við djúpt sokkin í eigin sjálfblekkingu. Veistu ekki hvað sjálfblekking er? Leitaðu uppi Sartre í símaskránni og sláðu á þráðinn… Núna gæti ég tekið smá Boyer á þetta og sagt eins og Bhabha vinur minn segir eða Said frændi kallar það, en það ætla ég ekki að gera enda er hvorki Homi Bhabha vinur minn né Edward Said frændi minn…

Ég var í mjög skemmtilegum og áhugaverðum kúrsi í haust sem ég hefði viljað geta sinnt betur og nýtt á allan hátt betur, skrifað betri ritgerð og notið þess að læra betur og lesa betur og ræða betur þennan ótrúlega mikilvæga tíma í frönskum bókmenntum, heimspeki og hugmyndasögu. Ekki lesa bara og aðeins þegar ég hafði tíma, um helgar og í hádegishléum eða á kvöldin dauðþreytt eftir að hafa keypt sjö milljón flugmiða, átjánhundruð lestarmiða, föndrað sjötíumilljónþúsund persónulegar dagskrár, svarað trilljón og sjö tölvupóstum osfrv.

Kúrsinn heitir franskar bókmenntir á 17. og 18. öld og fjallar um það tímabil þegar ein mesta hugarfarsbreyting varð í Frakklandi og í raun Evrópu allri og örugglega heiminum líka – frá kaþólskri trúarfanatík og ritskoðunareinveldi yfir í upplýsingu og húmanisma sem bjargaði mannkyninu* frá glötun. Eða vilduð þið annars búa í klaustri í dag og geta aðeins lesið bækur og horft á DVD með trúarlegu ívafi og svartsýnisisma?

Einhvern tíma var ég í París og reifst í heilan dag við vin minn um gagnsemi heimspekináms. Ef ég hefði verið aðeins frjórri þennan dag og hann tekið sér aðeins betri tíma í að skoða söguna – við vorum einmitt hjá pantheon í latínuhverfinu þar sem les lumieres eru allir grafnir – er ég ekki frá því að hann hefði séð að sér og þakkað guði fyrir heimspeki og heimspekinga (sem er mjög mikil mótsögn, ég veit, en á sama tíma pínu hressandi…) og kastað hræsnishamnum og hrokaskikkjunni fyrir bí. Nei nú er ég farin að hljóma eins og einhver sem á bát sem heitir Fidel Kastró.


*Af hverju hljómar orðið mannkyn óþarflega háfleygt og tilgerðarlegt? Mannkyn er bara mannkyn: orð sem sameinar bæði menn og konur í heiminum og aðskilur þau frá öðrum kynum, s.s. samkyni (sem er danskt málfræðihugtak) og þorskyni (sem er fiskistofn).


Af einhverjum ástæðum kitlar þessi uppgötvun mig miklu meira en námsefnið fyrir prófið á morgun. Og einnig sú staðreynd að eftir tæplega klukkutíma mun ég loksins standa upp frá skifborðinu, stíga inn í eldhús, kveikja á útvarpinu og elda kúskús.

Vei.

P.s. Þó að Elínu finnist þetta nýja bloggútlit ekki fallegt og myndin hennar Sophie Calle tilgerðarleg (Elín er 5 ára og veit ekki hvað *tilgerðarleg* þýðir...) er ég mjög sátt við þetta. Græni liturinn var orðin þreyttur og Barbapabbableikur er búin að vera uppáhaldsliturinn minn í tvö ár. Leiðinlegt samt að kommentin þurftu öll að hverfa. Mér fannst þau einmitt það skemmtilegasta við þetta blogorino.